መንግሥትና ተግባሩ (ግዴታው) – አገሬ አዲስ

2

መጋቢት 24 ቀን 2013 ዓም(02-04-2021)

የመንግሥትን ምንነት፣ተግባርና ግዴታ ከማንሳት በፊት ሁሉንም በሥልጣን ላይ ተቀምጦ አገራዊ አስተዳደር የያዘውን አካል ወይም ስብስብ መንግሥት በሚል ስያሜ መጥራቱ ትክክል እንዳልሆነ ማስረዳቱ ተገቢ ነው።የቅኝ ገዥዎች ፣የፈላጭ ቆራጭ ነገሥታት ፣የወታደርና የጎሳ አምባገነን ስርዓቶች የዘረጉትን፣ በጉልበትና በሃይል አገርና ሕዝብን ካለፈቃዱና ካለምርጫው ቀጥቅጠው የሚይዙትን ጨካኞች መንግሥት ከሚለው ይልቅ አምባገነን ገዢዎች ብሎ መሰዬሙ ትክክል ነው ብዬ አምናለሁ።ገዢ በሚገዛው ላይ የባለቤትነት መብትና ስሜት ስለሚያድርበት እንዳሻው ያደርገዋል።ሕዝብም ሆነ አገር፣በስሩ ያለ ሁሉ የሚንቀሳቀሰው፣የመኖርና ያለመኖር መብቱ የሚወሰነው በገዢው ትዕዛዝ፣ፍላጎትና ፈቃድ ነው።ሁሉም ለገዥው የተፈጠረ አገልጋይና ንብረት ሆኖ ከመታዬት በቀር የተፈጥሮ እኩልነቱም ሆነ መብቱ አይታሰብም። ያ እስከሆነ ድረስ አገርና ሕዝብ ጥቂቶች የሚያዙበት፣እንደፈለጉ የሚያደርጉት የግል ወይም የቡድን ይዞታ ነው ማለት ነው።ስለሆነም መንግሥት የሚለው ስያሜና አጠራር ለዚህ አይነቱ ስርዓትና መሪዎች የሚመጥንና ተገቢ አይሆንም እላለሁ።
በትክክለኛው የመንግሥት ስያሜ፣ምንነትና ተግባር ስንገባ እንደሚከተለው እንረዳለን።
መንግሥት በሕዝብ ወይም በሕብረተሰቡ ፈቃድና ፍላጎት በመሪነት ቦታ የተሰዬሙ ሰዎች የሚመሰርቱት የአስተዳደርና የሥልጣን መዋቅር ነው።መንግሥት የአንድን አገርና ሕዝብ እጣ ፈንታ ለመወሰን፣ወደ ተሻለ የእድገት አቅጣጫ እንዲመራ ታምኖበት ስልጣን በሕዝቡ የተቸረው ወኪልና አገልጋይ ነው።አንድ መንግሥት ዘለዓለማዊ ሳይሆን እንደ ሕዝቡ ፍላጎት በጊዜ ገደብ የሚቀዬር ወይም ኮንትራቱ የሚራዘምለት ነው።በአገራዊ ሕገመንግሥት ስር የሚንቀሳቀስ፣ የሕዝቡን አደራ የጠበቀ፣ አርዓያና ምልክት የሚሆን፣በስነምግባር ታንጾ የሚያንጽ፣ የሃይማኖትና የጎሳ ምርጫና አድልኦ የሌለው፣ ሁሉንም በእኩል ዓይን የሚያይ ከሁሉም ለሁሉም በሁሉም የሆነ፣ዕራእይ አንግቦ የሚሠራ አካል ነው።ትክክለኛ መንግሥት ማለት የተሰጠውን አደራ ዘንግቶ ለራሱ መጠቀሚያ የማያደርግ፣ በሲሾም ያልበላ ሲሻር ይቆጨዋል በሚል መንፈስ የማይመራ፣ አገርንም ሕዝብንም ለድህነትና ለቀውስ የማይዳርግ ፣ሥልጣኑ ላይ ሙጭጭ ብሎ ለመቆዬት ሕዝብን ከፋፍሎ የማያባላ፣ከውስጥና ከውጭ ሃይሎች ጋር የማያብርና ሴራ የማይጎነጉን ግለሰብ ወይም ቡድን ያሻውን የማያደርግበት ከፍተኛ የሥልጣን እርከን እንጂ የሽፍቶችና የሌቦች ዋሻ አይደለም።መንግሥት ሥራውን በግልጽ እቅዶ የሚተገብር እንጂ በህዝብ ጀርባ የሚሸርብ አድማ መቺ አይደለም።ብሔራዊ ካዝና የሚያዳብርና ጠባቂ እንጂ በማን አለብኝነት የአገር ሃብት የሚያባክን፣ካዝና ሰባሪና ዘራፊም አይደለም።
ዋናዋናዎቹ የመንግሥት ተግባራት
1 ብሔራዊ መከላከያ ማደራጀት፣2 የፍትሕ ተቋም መዘርጋት፣ 3 ለማህበረሰቡ የሚጠቅሙ ተቋማትን መገንባት
መንግሥት ለህብረተሰቡ ወይም ለሕዝቡ በግለሰብ ደረጃ ሊሟሉ የማይችሉትን ተግባራት ማለትም የደህንነት፣የመከላከያ፣የፖሊስ፣የእሳት አደጋ መቆጣጠሪያ፣ የመገናኛ፣የሕክምና፣የትምህርት፣የከባቢ ደህንነትን በአጠቃላይ ማህበራዊ አገልግሎትን ለማቅረብ ሃላፊነት የተሰጠው አካል ነው። የሕዝቡን የእለት ተእለት ሁኔታና ኑሮ እዬተከታተለ ፍላጎትን የሚያሟላ፣ለምቾቱና ለሰላማዊ ኑሮው የሚጨነቅና በተግባርም የሚያሳይ አገርና ሕዝብን ከውጭና ከውስጥ ጠላትና ከተፈጥሮ አደጋ የሚከላከል መከታና መድህን ነው።
በተጨማሪም ለዜጎቹም ሆነ ለመላው የሰው ልጅ በህይወት የመኖርን ሰብአዊ መብት ማክበርና ማስከበር አንዱ የሚጠበቅበትና የሚለካበት ተግባሩ ነው።ከዚያም በተረፈ ማንኛውም ዜጋ በሃገሩ በነጻ ተንቀሳቅሶ የመኖር፣ንብረት የማፍራትና የመያዝ ነጻነቱን ያስከብራል።ከውስጥና ከውጭ ጠላት መከላከል፣የኤኮኖሚ ስርዓትን በወጉ መምራት፣የተፈጥሮ ሃብቶችንና ገቢዎችን ለሁሉም በማዳረስ ሁሉንም ተጠቃሚ ማድረግ ይጠበቅበታል።ከዚያም አልፎ ተርፎ ለውጭ ሃይሎች አጎብዳጅነትን ተጠይፎ ብሔራዊ ጥቅምን ማስከበር ከሚጠበቅበት ግዳጅ አንዱና ዋናው ነው።
መንግሥት የተሰጠውን አደራና ሃላፊነት በአግባቡ ካልተወጣ ከሥልጣኑ ሊወገድ ይችላል፣ይገባዋልም።ባለሥልጣናት በግል ወይም በቡድን ጥቅም ተጠምደው የፈጸሙት ወንጀል ካለ በአገሪቱ ሕግ መሠረት ከተጠያቂነትና ከቅጣት አያመልጡም።
የመንግሥቱን ወይም የባለሥልጣናቱን የእለት ተእለት ተግባር የሚከታተል፣የሕዝቡን መብትና ጥቅም የሚያስከብረው የሕዝብ ተወካዬች ምክር ቤት ለዚህ ዋና መሳሪያ ነው።ምክር ቤቱ ሕግ ከማውጣቱ ባሻገር ሕጉ በትክክል ተተርጉሞ በሥራ ላይ መዋሉን የሚከታተሉ ከመንግሥት ቁጥጥር ነጻ የሆኑ የፍትህና አስፈጻሚ አካላቶች ይኖሩታል። እነዚህ የፍትሕ ተቋማት በመንግሥት ወይም በፖለቲካ ድርጅት የሚወከሉ ወይም የሚሽከረከሩ ግለሰቦች የሚሰገሰጉበት ሳይሆን በዕውቀትና በምግባራቸው፣ለሕሊናቸው ያደሩ፣ ለአገርና ለሕዝቡ ጥቅም ቃልኪዳን የገቡ፣ለእውነት መስዋእት ለመሆን እንጂ እውነትን መስዋእት ለማድረግ የማይሞክሩ ሰዎች የሚሰለፉበት የአገር አስተዳደር ጠንካራ ዋልታዎች ናቸው።
ከዚህ በላይ የተሰጠውን የመንግሥትን ምንነትና ተግባራት እንዲሁም አጋር ተቋማትን ሚናና ድርሻ በጥቂቱም ቢሆን የሚያሳይ ማብራሪያ እንደ መስተዋት ወይም እንደሚዛን ተጠቅመን በአገራችን ያለውን መንግሥትና የፍትህ ተቋማት ለመፈተሽ እንሞክር።
መንግሥት የሕዝብ ይውንታን ያገኘና አደራ የተቀበለ፣ በሕዝብ ፍላጎት የተሰዬመ ነው ከተባለ እስከአሁን ድረስ የነበሩትና ያሉት የኢትዮጵያ ስርዓቶችና መሪዎች ግን በዚህ መንገድ ያላለፉ ናቸው።በጉልበት እዬተቀባበሉ የሥልጣኑ ባለቤት የሆኑ አምባገነኖች ነበሩ፣ናቸውም።የጥንቶቹን ትተን በተለይም ላለፉት ሃምሳ ዓመታት የሥልጣኑ ባለቤት የሆኑትን በተለይም ከሦስት ዓመት ወዲህ በሥልጣን ላይ ያለውን ስንመረምር መንግሥት ሳይሆን ገዢና አምባገነን በሚለው ስያሜ መጠራት ያለበት ሆኖ እናገኘዋለን።
መንግሥት የሕዝብንና የእያንዳንዱ ዜጋ ሰብአዊ መብት የማስከበር ግዴታ ያለበት ሲሆን ስልጣኑን የያዘው ቡድን ግን ይህን አላደረገም፤አልፎ ተርፎም ሰብአዊ መብት የሚጥሰው እራሱ “መንግሥት” ነኝ ባዩ ነው።
መንግሥት ብሔራዊ ክብርን የሚያስከብር፣ከጠላት ጋር ያልወገነ፣የአገርን ብሔራዊ ክብር አሳልፎ የማይሰጥ መሆን ቢገባውም የኢትዮጵያ መሪዎች ነን ባዮች ግን ከራሳቸው ክብርና ሥልጣን በላይ የሚያስጨንቃቸውና የሚያሳስባቸው አይደሉም፣ለሥልጣናቸው ሲሉ ከባእዳን ጋር ይሞዳሞዳሉ፣ያገርን ጥቅም አሳልፈው ይሰጣሉ፤ከዚያም አልፎ ተርፎ የሚቃወማቸውን ይገላሉ፣ያስገድላሉ፣ያስራሉ፣ ያሳድዳሉ።
የሕዝብ ምክርቤትና የፍትሕ ተቋማት የሕዝቡን መብት ለማስከበር የሚቋቋሙ ናቸው ቢባልም በአገራችን ግን የስርዓቱ አገልጋይና የመጨቆኛ መሣሪያ በመሆን የሚያገለግሉ ናቸው።አባቱ ዳኛ ልጁ ቀማኛ እንደሚባለው አንዱ የሌላውን ወንጀል እዬሸፈነ፣ሌሎቹን ለማጥቃት የተሰለፈ የባለሥልጣናቱ ክብር ዘበኛ ሆኖ ያገለግላል።ለሆድ ያደሩ በጅምላ ተሰብስበው የሚወስኑበት፣መንግሥትን ወግነውና ደግፈው እጅ የሚያወጡበት እንጂ መንግሥት ጥፋት ሲያጠፋ የሚጠይቁና ወጥረው የሚይዙበት፣ደፋርና አገርወዳዶች የሚሟገቱበት መድረክ አይደለም።አባላቱ በመንግሥት ምስልና ቅርጽ የተሰሩ አሻንጉሊቶች ናቸው።የሚለያቸው ቢኖር ቅጥረኛ መሆናቸው ነው።ደመወዛቸውን ግን ከፋዩ የሚፈርዱበት ሕዝብ ነው።
መንግሥት ጎሳና ሃይማኖት ያለዬ፣ከሁሉም፣ለሁሉም፣በሁሉም የተቋቋመ ነው ቢባልም በአሁኗ ኢትዮጵያ ያለው መንግሥት ነኝ ባይ ግን በጎሳ ፖለቲካ የተካነ፣የጎሳ ማንነትን መጠቀሚያና መጉጃ ያደረገ፣ዜጋ በጎሳ ማንነቱና እምነቱ የሚገደልበት፣የሚፈናቀልበት ስርዓት የዘረጋ፣የሁሉም የሆነ አገር አፍርሶ የነጠላ ጎሳ አገር ለመገንባት ዓላማ ይዞ ደፋቀና የሚል፣ ቡድናዊነት የሚያጠቃው መሆኑ ይፋ ከወጣ ሰንብቷል። መሰሎቹን አዘጋጅቶና አስታጥቆ በተለያዩ ያገሪቱ አካባቢዎች አሰማርቶ ንጹሃን ዜጎች፣ በተለይም የአማራው ጎሳ ተወላጆች የሆኑ ሕጻናት፣አዛውንት፣ሴቶች እንዲጨፈጨፉ አድርጓል፤አሁንም እዬተጨፈጨፉ ነው።መልምለውና ባርከው ለሥልጣኑ ያበቁትን የህወሃት ወንጀለኞችን ጁንታ በሚል ስም ለማጥፋት በከፈተው ዘመቻ በትግራይ ንጹሃን ሕዝብ ላይ የፈጸመው እልቂትና የጦር ወንጀል ተጠያቂው በከይሲው አብይ አህመድ የሚመራው ሕገወጥ የማፊያ ስብስብ ነው።ለሃያ ሰባት ዓመታት አብሮ የዘረፋትን አገርና ቀፍድዶ የያዘውን ሕዝብ ላለፉት ሶስት ዓመታት በተረኝነት መከራ የሚያሳዬው አብይና አጋሮቹ የያዙት የጎሳ አምባገነን ስርዓት ነው። ይህንን ሃቅ የማያዬውና የወንጀሉ ተባባሪ የሆነው በጥቅም ዓይኑ የተጋረደው ወይም የዓላማው ተሸካሚ የሆነው የጎሳው ተወላጅ ነው።እንደሱ የመከራ ቀንበር ተሸክሞ የኖረ ወገኑን፣በጎሳ ማንነቱና በሚከተለው ሃይማኖቱ ለይቶ የሚገለው በጥላቻና በውሸት ትርክት ተግቶ ያደገው የኦሮሞ ጎሳ ተወላጅና የሌላው በዝቅተኝነት መንፈስ የሰከረው ጎሳ ተወላጅ ነው።እዚህ ላይ ግን መታወቅ ያለበት ከደሙ ንጹህ የሆኑ፣የሌላው መጠቃት የሚሰማቸውና ከተጠቂው ጎን የተሰለፉ ኦሮሞና የሌላው ጎሳ ተወላጆች እንዳሉና የጥቃት ሰለባ እንደሆኑ መካድ አይገባም።
አንዳንዶቹም ተምራናል የሚሉ በአገር ውስጥና በውጭ አገራ የሚኖሩ ግለሰቦችና ስብስቦች በአገራችን የሚካሄደውን የዘር ማጥፋት ወንጀል በመሸፋፈን፣ሰላም የሰፈነባት አገር በማስመሰል ስለመዋእለ ሃብት(ኢንቨስትመንት)እና ልማት ያወራሉ። የአብይ አህመድን አመራር በማወደስ የብልጽግና ጎዳና ተከፍቷል ይላሉ።ስለሚጠፋው የሰው ህይወትና በመፍረስ ላይ ስላለችው አገር መጨነቅና ማውራት ለእነሱ የለውጥ እንቅፋት መሆን ነው።
መንግሥት ተጠያቂነት ያለው፣የሚሠራውና የሚያቅደው ግልጽ የሆነና ሕዝብ የሚያውቀው፣ከሕዝብ ጀርባ ሴራ የማይጎነጉን ነው ቢባልም በኢትዮጵያ ያለው ግን አንድ ግለሰብ ብቻውን የሚወስንበት፣ያሻውን የሚያደርግበት የግል ኩባንያ ነው።ያሻውን ይሾማል፣ያሻውን ይሽራል፤ያሻውን ይሰራል፣ ያሻውን ያፈርሳል።ያሻውን ያስራል፣ያሻውን ይፈታል።ይህንን ሁሉ ደባ ሲሰራ ምድራዊ ሰውነቱን ክዶ በአምላክ ቅብአት የተፈቀደለት ንጉሥ ለመሆን የሚዋትት ብቻ ሳይሆን እራሱን ከአማልእክት በላይ አድርጎ የሚያስብ ዳግማዊ እዬሱስ ለመሆን የሚቃጣውን ግለሰብ፣ዝናብ አወርዳለሁ መብረቅ እጥላለሁ የሚለውን አብይ አህመድን አድርባዮቹ እያጨበጨቡ ነብይና ሙሴ እያሉ የእብሪትና የእብደት ካባ እያለበሱት ማንነቱን እንዲስት አድርገውታል።ጨዋታን ጨዋታ ያነሰዋልና የዛሬ ሶስት ዓመት ወደ ሥልጣን ሲመጣ “እናቴ የሰባት ዓመት ልጅ ሆኜ ሰባተኛው ንጉሥ ትሆናለህ ብላኝ ነበር” ሲል “ አብይ አህመድ ቦካሳን ቦካሳን ሸተተኝ” በሚል ጽሁፍ የዛሬውን ማንነቱን ለማሳዬት ሞክሬ ነበር፤ግን ማን ሰምቶ!
በተለይም ፊደል ቆጥረናል የሚሉ በውጭም በውስጥም ያሉ ምሁራን ነን ባዮች የስርዓቱ ሰለባ በሆኑት ንጹሃን ዜጎች፣ህጻናት፣አዛውንት፣እርጉዝ ሴቶችና እናቶች ሞት፣ስቃይና መፈናቀል ሲዛበቱና ድርጊቱን አይቶ እንዳላዬ፣ሰምቶ እንዳልሰማ ሆነው ሲክዱ ማዬት የበለጠ ያማል።ለነሱ ለውጥ ማለት አገር እዬፈረሰ የህንጻ መቆም፣እርሃብና በሽታ ሕዝብ ሲጨርስ በከተማ የሚሰሩ የመዝናኛ፣ ቦታዎችና ሆቴሎች መስፋፋት ነው።የህጻናት መደፈርና በድህነት ምክንያት ለፍትወት ገበያ መጋለጣቸው የቅንጦትና የቅብጠት ተግባር ሆኖ ይታያቸዋል። የሥልጣን ወይም የጥቅም ፍርፋሪ ካገኙ ለሌላው ደንታ የላቸውም።ቤተእምነቶች በእሳት ሲጋዩና ምእመናን ሲታረዱ፣ለለውጥ የሚከፈል ዋጋ አድርገው ይቆጥሩታል እንጂ ሃዘን አይሰማቸውም።አብይ አህመድም ከብርሃን በፊት የሚከሰት ጨለማ፣ከመውለድ በፊት የሚከሰት የምጥ ስቃይ ነው፤ስለዚህ ቻሉት እያለ በፓስተር ስብከቱ ሊያደነዝዝ ይሞክራል። ይባስ ብለውም የእምነት አባቶች ሳይቀሩ የመከራው ቁንጮ የሆነውን መሪ የሶስት ዓመት የስልጣን ዘመን እንደ ትንሳኤ ቆጥረው ለማመስገንና ለዘለዓለሙ ያንግሥህ! ለማለት የድጋፍ ሰልፍ ለመውጣት ያሰቡት ሽር ጉድ በተቃውሞ ድምጾች ለጊዜው ለማስቆም የተቻለ ቢሆንም በዬሆቴሉ አዳራሽ ክብረውዳሴው የስርዓቱ ቁንጮዎችና አጃቢዎቻቸው በተገኙበት ተካሄዷል።ያለፉት ሶስት ዓመታት ግን የግፍ ዋንጫው ሞልቶ የፈሰሰበት ፣ ዜጎች በዬቀኑ የሚጨፈጨፉበት፣አስከሬናቸው በየጫካው ተጥሎ ለአውሬ የተጋለጠበት፣ ጭካኔና መከራ በታሪካችን እንደዚህ ያልታዬበት፣የኑሮ ውድነት፣ስራአጥነት፣ፍርሃትና ስጋት የሰፈነበት፣መተማመን የጠፋበት፣ኢትዮጵያውያን የተጋለጥንበትና የምናፍርበት ወቅት ነው።
አድርባዮቹ ወንጀልና መከራውን የሚቃወሙትንና የሚያጋልጡትን ሃቀኞች ጸረ ለውጥ በማለት ይኮንናሉ፣ያወግዛሉ። የጊዜ ጉዳይ ነው ሁሉም በሰፈረው ቁና መሰፈሩ አይቀርም።እነዚሁ ይሉኝታ ቢሶች ባለተረኛ ሲመጣ ደግሞ መስሎ ለማደር የሚቀድማቸው የለም፤ የሚያግዳቸው የሞራል ግንብ አልፈጠረባቸውም። የሰውነት ሳይሆን የእስስትነት ጸባይ ስለተሸከሙ ይሉኝታ ቢሶች ናቸው።የሚገርመው ነገር አድርባይነትን የጥበብና የችሎታ መመዘኛ አድርገው የሚያዩ መኖራቸው ነው። ከመጣው ጋር አለማጨብጨብን፣ለፍትሕ መቆምን እንደ ጅልነት ይቆጥሩታል።ለእነዚህና ለጎሰኞቹ አገር ወዳድነት ተስፋፊነት ነው።ለነሱ አንድነትና አብሮነት ወራሪነት ነው።በአንድ መግባቢያ ቋንቋ እንናገር፣ በአንድ ብሔራዊ ሰንደቅ ዓላማ ስር እንሰለፍ ማለት ለእነሱ የሌላውን እኩልነትና መብት መንፈግና መግፈፍ ማለት ነው።ለነሱ እኩልነት ማለት ተበታትኖ፣ሁሉም የዬራሱን ባንዲራ ሰፍቶ፣ መሬት ከልሎ፣የቀበሮ ጉድጓድ ቆፍሮና አድፍጦ እየተላለቀ መኖር ማለት ነው።ይህንን የሚያራምድ መንግሥት ነኝ ባይ የጥፋት ሃይል ነው የሚያደንቁትና የሚያጨበጭቡለት። በውጭ አገር የሚኖሩት ደጋፊዎቹ ከሚኖሩበት አገር የዴሞክራሲና ፖለቲካ ባህል ቅንጣትም አልተማሩም። ለእነሱ እውቀት ማለት ገንዘብ መሰብሰብ ነው።በምንም መንገድ ይሁን በምንም ገንዘብ ካገኙ ዓይናቸውን አያሹም።እንኳንስ ያገርና የወገን ክብር እራሳቸውንም ይሸጣሉ።
ከዚህ አይነቱ የመከራ ጊዜና ሕዝብ ካልመረጠው አገር አጥፊ የጎሰኞች ስርዓት እንዴት መገላገል ይቻላል? ለዚህ ጥያቄ መልሱ አጭርና አንድ ብቻ ነው
በስልጣን ላይ ያለውን ጎሰኛ ቡድንና ስርዓቱን ታግሎ ማሶገድ ነው።ለዘለቄታውም ሰላምና አንድነት በጎሳና በሃይማኖት የፖለቲካ ድርጅት እንዳይኖር የሚከለክል፣ ያለውን የጥፋት መመሪያ የሆነ ሰነድ በማገድ በሕዝቡ ተሳትፎና ተቀባይነት ያለው ሕገመንግሥት እንዲረቅ ማድረግ ነው።
ይህስ በማን ሊሠራ ይችላል? ለሚለው ጥያቄ ደግሞ መልሱ አገር ወዳዱ ሃይል በግንባር ተሰባስቦ ወይም ችሎታ ያላቸው ባለሙያዎች(ቴክኖክራትስ) የሽግግር መንግሥት ያቋቁሙ የሚል ሲሆን ለመፍጠር የሚቻልበትን መንገድ ነገ ዛሬ ሳይባል ምክክሩ መጀመር አለበት።በተለይም ወጣቱ ትውልድ ለዚህ ብሔራዊ ግዳጅ እንዲሰለፍ እድልና ቦታውን መስጠት የግድ ይላል።
ይህ የሽግግር አካል ፣እግረመንገዱንም አገር የሚያምሱትንም የጥፋት ሃይሎች ለመመከትና ለማሶገድ የሚችል ሕዝባዊ ሃይል ማዘጋጀትና ለጥቃት የተጋለጡትን ማስታጠቅ አንዱ ተግባሩ ይሆናል።የኢትዮጵያን አንድነት የሚሻው ጥቂት እንዳልሆነ መተማመን ያሻል።ብዙሃኑ ከተደራጀ ደግሞ የጥፋት ሃይሎቹ ዕድሜ በጣም አጭር ይሆናል።ወሳኙ የሕዝቡ ቁርጠኝነት ነው።ከሁሉም በላይ ግን በስሙ ወንጀል የሚፈጸምበት ማህበረሰብና ጎሳ በተለይም ኦሮሞው ስልጣኑን ይዞ አገር ለመበታተን ሲል የእርስ በርስ ግጭት እንዲነሳ ንጹሃን ዜጎችን የሚጨፈጭፈውን ቤተመንግሥትና ጫካ ውስጥ የሰፈረ ወንጀለኛ ቡድን የእኔ ጎሳ ተወላጅ ነው ሳይል ከእኩይ ምግባሩ እንዲታቀብ እርምጃ ሊወስድበትና ለፍርድም አሳልፎ ሊሰጠው ይገባል።የወንጀለኞች ዋሻ አለመሆኑን በተግባር ሊያሳይ ይገባዋል።
የትግራይ ተወላጆችም እንዲሁ አሁን ላሉበት ስቃይና መከራ የዳረጋቸውን፣ለሃያ ሰባት ዓመታት በስማቸው ሲነግድባቸው የኖረውን ህወሃትና መሪዎቹን ወግዱ ሊላቸውና ለፍርድ አሳልፎ ሊሰጣቸው ይገባል።ህወሃት በታሪክ፣በባህል፣በስነልቦናና ማህበራዊ ድር ተሳስረው፣ሌላውንም አስተባብረው ለኢትዮጵያ ስርዎመንግሥት ትልቅ ድርሻ ያበረከቱትን የትግራይንና የአማራውን ማህበረሰብ ደም አቃብቶ በጋራ እንዳይቆሙ አድርጓቸዋል።የአሁኑም ኦሮሞ መራሹ ቡድን ያንኑ የወያኔ ዱካ ተከትሎ እርስበርስ እንዲጋጩ፣በጠላትነት እንዲቆሙ አድርጓል።ለሁለቱም ሆነ ለሌሎቹ የኢትዮጵያ ማህበረሰቦች የሚበጀው በመካከላቸው ያለውን አለመገባባትና ወያኔ/ኦነግ/ብልጽግና ፈጠር ችግሮችና ልዩነቶች አሶግደው በጋራ መቆምና ለተተኪው ትውልድ የጋራ አገር ማስረከብ ነው።በደምና በአጥንታቸው የመሰረቷትን ኢትዮጵያን ከውድቀት ማዳን ነው።መከፋፈሉና እርስ በርስ መፋጠጡ ለነአብይ ኦነግና ለውጭ ጠላቶች አመቺ ሁኔታን ከመፍጠር ባለፈ የሚያገኙት ጥቅም አይኖርም።ትርፉ ተራ በተራ ወይም ተያይዞ ማለቅ ይሆናል።የግብጽና የሱዳን ድፍረትና ወረራም በስርዓቱ ምክንያት የተፈጠረውን በሕዝቡ መካከል ያለውን ክፍተት ተከትሎ የመጣ መሆኑን ማጤን ይገባል።ስለሆነም ለውጩም ሆነ ለውስጡ ችግር መወገድና ኢትዮጵያ እንደ አገር ለመቀጠሏ ወሳኙ የሕዝቡ አንድነትና በጋራ መቆም ነው። ጊዜው የውጭውን አድኑን እያሉ ከመማጸን ይልቅ በእራስ ተማምኖ የሚቆሙበት እና ለመዳን የሚሰለፉበት እንጂ የስርዓቱን ዕድሜ ለማርዘም ለምርጫ የሚዘጋጁበት አይደለም።
አሁን በታቀደው መንገድ ምርጫ እንዲካሄድ መፍቀድ ማለት ያለው ሕገወጥ ጎሰኛ ስርዓት በሕጋዊነት እንዲቀጥል መፍቀድ ነው።በቀጣይነት ሕዝብ እዬተገደለና እዬተፈናቀለ ይኑር ብሎ መፍቀድ ማለት ነው።ለመሆኑ ለምርጫ እራሳቸውን ያዘጋጁት ቡድኖች ዓላማቸውን ለሕዝቡ ለማቅረብና ለመወያዬት የሚችሉበት ዕድልና ሁኔታ ሳይኖር፣ሰላምና መረጋጋት በሌለበትስ አገር ምን አይነት ምርጫ ተካሂዶ እንመረጣለን ብለው ያስባሉ?በገሃድ ሲታይ በአገራችን ሰማይ ላይ የተንጠለጠለው ደመና ዝናብ ሳይሆን ደም ያረገዘ ይመስላል።ያንን የደም ደመና አውሎ ነፋስ ሆኖ መበተንና ማክሸፍ የሚችለው ህዝባዊ ሃይል ነው።ይቻላል! ከመምሸቱ በፊት አሁኑኑ ብልሃት ይፈለግለት።
አገሬ አዲስ

2 Comments

  1. በጣም ጥሩ ትንታኔ ነው። መፍትሄውም አንተ በአሰፈርከው መንገድ ቢሆን ምንኛ ጥሩ ይሆን ነበር። ነገር ግን መተግበር መቻሉን እርግጠኛ አይደለሁም ምክንያቱም የ ኢትዮጵያ ህዝብ በ ክልል መደራጀቱን የተቀበለው ይመስላል። ስለዚህ የሚሻለው ይህን ህዝብ የሚፈልገውን ሥርአት ለማሻሻል መሞከር ነው። አማራ ብቻውን ኢትዮጵያ! ኢትዮጵያ! ቢል ዋጋ ያለው አይመስለኝም።
    በ እኔ ግንዛቤ ትግላችን የ አናሳ ብሔሮች በአሉበት ክልል ውስጥ መብታቸው እንዲከበር መሆን አለበት። ያ ካልተቻለ ደግሞ ንብረታቸውን ሸጠው ወደ እነሱ ብሔር ክልል እንዲሄዱ መንግሥት ሁኔታዎችን ማመቻቸት ግዴታው ነው ። ከ አንድ ክልል ወደ ሌላ ክልል ሄዶ የመኖር መብት በአሁኑ ጊዜ ቅንጦት ሆኖ ቢቆጠር አይደንቀኝም። ለዚህም መብት ጊዜ ማጥፋት አስፈላጊ ነው ብዬ አላምንም። ለጊዜው ሁሉም ኢትዮጵያዊያን ማተኮር ያለባቸው የዜጎች ህልውና ኢንዲከበር የ አቢይን መንግሥት መወትወት፣ ማጋለጥ፣ ወዘተ ነው።

  2. የባድመ ጦርነት ሰሞን መሀከል ኢትዮጵያ እዲስ እበባ የሚገኙትን የቦሌ እውሮፕላን ማረፊያን እና ቤተመንግስቱን፤ የኤርትራ የጦር አውሮፕላኖች ሊድበድቡ ነው የሚል እሳማኝ መረጃ እገኝሁ ብሎ የመለስ መረጃ ተቋም ፤ ቦሌ አለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ እና ቤተመንግስቱም በአየር መቃወሚያ በሚሳይሎች ጭምር ሲጠበቁ እንደነበረ አይዘነጋም ፤ ዘንድሮ ግን ቦሌ አለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያን ጨምሮ አዲስ የሚገነባውን የኢትዮጵያ አየር መንገድ ትልቁን አውሮፕላን ማረፊያንም ጭምር በደብረ ዘይት አየር ኃይሉ በሚገኘው ተወንጫፊ የአየር መቃወሚያ ሚሳይል ብቻ ማስጠበቁ የውስጥንም የውጭንም ጠላቶቻችንን አስቀድሞ የሚመረምር እና ለጥቃት እንዳንጋለጥ እስቀድሞ ጥንቃቄ ወስዶ የሚሠራ የመከላከያ ተቋም ፈፅሞ እስከአሁን ድረስ እንደሌለን ሌላ ማሳያ ነው። ይህ አስቀድሞ ጥንቃቄ ውስዶ እራስን ከጥቃት ለመታደግ አለመዘጋጅት በመከላከያ ብቻ ያለ ንዝህላልነት ሳይሆን በጠቅላላው ህብረተሰቡም ላይ በሰፊው የሚታይ ችግር ነው። በብዙ ሀገራት ለጥቃት የሚዳረግ ህዝብ በባህላዊም ዘዴዎች እና በጋርዮሽ ስርአት ማህበር ጊዜ የእንስሳት አደና ስልቶችን አስታውሶ እና ተግብሮም በቻለው መንገድ ሁሉ ቢሆን ይጠነቀቃል። እንደ መተከል እና እንደ ወለጋ ውስጥ ወይም እንደቀሚሴም እና አከባቢውም ጭምር ባሉ ስፍራዎች በተጠንቀቅ በመዘጋጅት እንጂ መንግስት ግዴታውን እስኪወጣ እጅ እና እግሬን አጣጥፌ እቀመጣለሁ ማለት አይገባም ስህተት ብቻ ሳይሆን የእራስን ህይወት በገዛ እጅ እንደማጥፋት ይታያል። ግድያ አይሆንም ብሎ ማሰብ ተትቶ እየሆነ ነው ይቀጥላልም ይሆናልን ስልክ በማሰብ በአጉል ዘመናይነት መንግስት ድረሱልን ካልን በቂ ነው የሚል አስተሳሰብን ጥለን በባህላዊ ብልሀት እራስን ለመጠበቅ በተጠንቀቅ መቆም የወቅቱ አማራጭ የሌለው ግዴታ ነው።

    በስጋት ቀጠና ያለን በማስተዋል አሁኑኑ እኛው ህብረተሰቡ ያለ መንግስት ፍቃድም ሆነ ያለ መንግስት እውቅና ባለን ሰብአዊ መብት ተጠቅመን መውሰድ የሚገባን ጥንቃቄዎች እንደየአከባቢው ሁኔታ እጅግ ብዙ ቢሆኑም ለምሳሌ ያህል
    -የመንደሩን ፣ የማሳዎቻችንንም ቢሆን እና የመኖሪያዎቻችንን ዙሪያውን ልዩ ልዩ መልክ ያላችው በርብራብ የተሸፈኑ እና ሹል እንጨቶች የተተከሉባቸውን ጥልቅ ጉድጓዶች ቆፍረን አጥቂ አውሬዎቹ ግድጓዶቹ ውስጥ እንዲወድቁ እና እንዲወጉ በመዘየድ አከባቢውን ከጥቃት ለመታደግ መሞከር
    – በሰሞኑ የተገደሉትን ሰዎች ሬሳዎች የሚገኙበት መቃብር የሚመስል በየደጃፎቻችን እና ከጓሮዋችንም በብዛት ደርድረን ሲደርሱ ኦሮምኛ ዘፈን ማስጮሀችን እና ስናሽካካ መገኛትችን አውሬዎቹ እልፈውን እንዲሄዱ ሆኖልን ተረፍን እንዳሉት የአንድ መንደር ነዋሪዎችም ይህንንም ዘዴ መተግበር እና መሞከር ይቻል እንደሆን መምከር
    – ንቦችን ተጠቅሞ አጥቂዎቹ አውሬዎቹን በንቦች በማስወረር እራስንም ጭምር በንብ አስነክሶም ቢሆን አምልጦ በህይወት መትረፍ ከተቻለ እንደ አማራጭ ሊወሰድ ይችላል

    – ሌሎችም የጥንት ባህላዊ የአውሬ የአደን ዘዴዎችን የሀገር ሽማግሌዎች እና የሀይማኖት መሪዎችም ከያለንበት መክረው አከባቢን አጥቂ አውሬ ሲመጣ ምን አድርገን ትዘጋጅተን እንጠብቅ የሚል እቅድ መንደፍ ምንም ኃጢአት ወይም ምንም ወንጀል የሌለው ግዴታ ነው። ኃጢአት የሚሆነው የአማራ ሀገር ሽማግሌዎች በየትኛውም የሀገሪቷ ክልል ያሉ አማራዎችንም ጨምሮ ለእዚህ የተቅደሰ ባህላዊ የመኖር መብትን ለማረጋገጥ በባህላዊ መንገድ ብልሀትን ለማፈላለግ በሀሳብ ካልደገፉ ነው። እሳት የሚተፋውን ዳያናሶርን ጥንት ገና ከምድረገፅ እንዳላጠፋን አሁን ማን ይሙት መከላከያ እና ልዩ ኃይልን እንዲያድነን በስልክ ደውለን ጠይቀናል ብለን ከእዛም በሁዋላ ምንም ይህ ነው የማይባል ጥንቃቄ ሳንወስድ ቁጭ ስንል የጥንቶቹ ወላጆቻችን ቢያዩን ምንኛ በተቆጩብን። መከላከያ ወይም ልዩ ኃይል ለመታደግ ቢፈልጉ እንኳን መንፈስ አይደሉም በሀሉም ቦታዎች በሰክንድ ቅፅብት ደርሰው አይታደጉንም ሰውም ሆነ አውሬም ሆነ ሚሳይልም ሆነ አውሮፕላንም ሆነ ቢያጠቃን። ይህንን የባህላዊ የአደን ምክክር መንግስት በግልፅ እንደማይደግፈው ያስታውቃል ምክንያቱም አውሬዎቹንም ሰዎቹንም በተገቢው ሁኔታ ደህንነታቸውን ጠብቄ ግዴታዬን አልተወጣሁም ልወጣም አልችልም ብሎ በግልፅ ማመን እና ግዴታውን እንዲወጣ ሳተላይቶቹ እና ድሮኖቹ ሳይሆኑ የሚያስችሉት የጥንት የአደን ስልት ነው ብሎ መናገር ስለሚሆንበት ነው፤ ሆኖም ግን ቀይ መስመር ታልፎ ታልፎ ታልፎ እሩቅ ስለተኬደ አሁን ቀይ መስመሩ በርቀት ከመታለፉ የተነሳ ወደ የነበርንበት እንኳን በቅፅበት እንደማንመለስ እንገንዘብ በተዐምር አይሆንም፤ በቅርቡ ከቀይ መስመሩ ጀርባ ኢትዮጵያን ለመመለስ የኢትዮጵያ መንግስት በህብረተሰቡም ሙሉ ተሳትፎ ታግዞም ቢሆን ሙሉ የተዘጋጀ አቅም እና አቋም እንደሌለው እየታየ ነው። ህብረተሰቡም እራሱን በእራሱ በመሰለው ስልት ሁሉ ተጠቅሞ በማገዝ የቆጡ በምሁራን ዘመናይንት እስኪያወርዱ ድረስ ሞተን እንዳናልቅ ‘ጆሊ . ብርድ. አይፈራም’ የሚለውን የተራማጅ ዜማ ትተን እንደ ጥንቱ ያንዣበብንን ሞት ፈርተን ጦር በጉድጓድ እንትከል ፤ አማራው በያለበት ብብቱ የነበረውን ባህላዊ የጥንት ጥንቃቄ አወሳሰድ ማፈላለግ የወቅቱ ሽማግሌ፣ አሮጊት ፣ ልጅ ፣ አዋቂ ፣ ገጠሬ ፣ ከተሜ ፣ ዲያስፖራ ፣ መነኩሴ ፣ ጳጳስ ሳይለይ የሁለም የአማራ ጉዳይ ያገባኛል የሚል ተፈጥሮአዊ መብትም እና የሰብአዊ ግዴታ ነው። አለበለዛ ግን የገዛ ህይወታትንን አጥፍተን suicide commit እንዳደረግን ወይም በአዚም ተይዘን ወይም በሌላ ምክንያት ለገዳዮቹ አውሬዎች እንዳበርን እንገንዘብ።። ………… ከመቆጨት…………….መደቆስ።

    አጉል ዘመናይነትን መተው የህይወት ወይም የሽረት ጉዳይ መሆኑን አስተውለን ባህላዊ ወይም አዲስም ቢሆኑ ስልቶችን ማፍለቅ እና ተግብር ተገቢው አፋጣኝ አንኩሮ ከተሰጠው በኢትዮጵያ ቤቱ ወይም ንብረቱ ውስጥ እንዳለ ለሚያልቅ ዜጋ በሙሉ የሚሆን አፋጣኝ ወሳኝ መፍትሄዎች ይገኙበታል ።

    ስልክ ለወረዳ ፣ ለክልል ፣ ለፌደራል ፣ ለጋዜጠኛ ማንጫረር ወይም ከባዙቃ ጋር አንድ ምንሽር አንግቦ ተኩስ መለዋወጥ ብቻ ሳይሆን ከሳጥኑ ውጪ እናስብ!

ሀሃሳብ እና አስተያትዎን ይስጡ

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.